Fons, Antenoreae vitam qui porrigis urbi fataque vicinis noxia pellis aquis, cum tua vel mutis tribuant miracula vocem, cum tibi plebeius carmina dictet honos et sit nulla manus, cuius non pollice ductae testentur memores prospera vota notae: nonne reus Musis pariter Nymphisque tenebor, si tacitus soli praetereare mihi? ludibrium quid enim fas est a vate relinqui hunc qui tot populis pervolat ora locum? Alto colle minor, planis erectior arvis conspicuo clivus molliter orbe tumet ardentis fecundus aquae; quacumque cavernas perforat, offenso truditur igne latex, spirat putre solum, conclusaque subter anhelo pumice rimosas perfodit 1 unda vias. umida flammarum regio: Vulcania terrae ubera, sulphureae fervida regna plagae. quis sterilem non credat humum? fumantia vernant pascua; luxuriat gramine cocta silex et, cum sic rigidae cautes fervore liquescant, contemptis audax ignibus herba viret. Praeterea grandes effosso marmore sulci saucia longinquo limite saxa secant. Herculei (sic fama refert) monstratur aratri semita, vel casus vomeris egit opus. in medio pelagi late flagrantis imago caerulus inmenso panditur ore lacus ingenti fusus spatio; sed maior in altum intrat et arcanae rupis inane subit: densus nube sua tactuque inmitis et haustu, sed vitreis idem lucidus usque vadis. consuluit natura sibi, ne tota lateret, admisitque oculos, quo vetat ire calor: turbidus impulsu venti cum spargitur aer glaucaque fumiferae terga serenat aquae, tunc omnem liquidi vallem mirabere fundi, tunc veteres hastae, regia dona, micant (quas inter, nigrae tenebris obscurus harenae, discolor abruptum flumen hiatus agit; adparent infra latebrae, quas gurges opacus implet et abstrusos ducit in antra sinus) ; tunc mentis secreta patent, qui flexus in arcum aequora pendenti margine summa ligat. Viva coronatos adstringit scaena vapores, et levis exili cortice terra natat calcantumque oneri numquam cessura virorum sustentat trepidum, fida ruina, pedem. facta manu credas, sic levis circuit oras ambitus et tenuis perpetuusque riget. haerent stagna lacu plenas aequantia ripas praescriptumque timent transiluisse modum; quod superat, fluvius devexa rupe volutus egerit et campi dorsa recurva petit, devehit exceptum nativo spira 1 meatu; in patulas plumbi labitur inde vias; nullo cum strepitu madidis infecta favillis despumat niveum fistula cana salem. multifidas dispergit opes artemque secutus, qua iussere manus, mobile torquet iter et iunctos rapido pontes subtermeat aestu adflatasque vago temperat igne tholos. acrior interius, rauci cum murmure saxi, spumeus eliso pellitur amne vapor. — hinc pigras repetunt fessi sudore lacunas, frigora quis longae blanda dedere morae. Salve Paeoniae largitor nobilis undae, Dardanii salve gloria magna soli, publica morborum requies, commune medentum auxilium, praesens numen, inempta salus. seu ruptis inferna ruunt incendia ripis et nostro Phlegethon devius orbe calet, sulphuris in venas gelidus seu decidit amnis accensusque fluit (quod manifestat odor), sive pares 2 flammas undarum lance rependens arbiter in foedus mons elementa vocat, ne cedant superata sibi, sed legibus aequis alterius vires possit utrumque pati: quidquid erit causae, quocumque emitteris ortu, non sine consilio currere certa fides. quis casum meritis adscribere talibus audet? quis negat auctores haec statuisse deos? ille pater rerum, qui saecula dividit astris, inter prima poli te quoque sacra dedit et fragilem nostri miseratus corporis usum telluri medicas fundere iussit aquas, Parcarumque colos exoratura severas flumina laxatis emicuere iugis. Felices, proprium qui te meruere, coloni, fas quibus est Aponon iuris habere sui. 90 non illis terrena lues corrupta nec Austri flamina nec saevo Sirius igne nocet, sed quamvis Lachesis letali stamine damnet, in te fata sibi prosperiora petunt. quodsi forte malus membris exuberat umor languida vel nimio viscera felle rubent, non venas reserant nec vulnere vulnera sanant pocula nec tristi gramine mixta bibunt: amissum lymphis reparant impune vigorem, pacaturque aegro luxuriante dolor.