Ut primum terras, Pompeii colla secutus, Adtigit, et diras calcavit Caesar arenas: Pugnavit Fortuna ducis fatumque nocentis Aegypti, regnum Lagi Romana sub arma Iret, an eriperet mundo Memphiticus ensis Victoria victique caput. Tua profuit umbra, Magne, tui socerum rapuere a sanguine manes. Ne populus post te Nilum Romanus amaret. Inde Paraetoniam fertur securus in urbem Pignore tam saevi sceleris, sua signa secutus. Sed fremitu vulgi, fasces et iura querentis Inferri Romana suis, discordia sensit Pectora et ancipites animos, Magnumque perisse Non sibi. Tum vultu semper celante timorem, Intrepidus superum sedes et templa vetusti Numinis, antiquas Macetum testantia vires, Circuit: et, nulla captus dulcedine rerum, Non auro cultuque deum, non moenibus urbis, Effossum tumulis cupide descendit in antrum. Illic Pellaei proles vesana Philippi, Felix praedo, iacet, terrarum vindice fato Raptus. Sacratis totum spargenda per orbem Membra viri posuere adytis. Fortuna pepercit Manibus, et regni duravit ad ultima fatum. Nam sibi libertas umquam si redderet orbem, Ludibrio servatus erat, non utile mundo Editus exemplum, terras tot posse sub uno Esse viro. Macetum fines latebrasque suorum Deseruit, victasque patri despexit Athenas: Perque Asiae populos fatis urgentibus actus Humana cum strage ruit, gladiumque per omnes Exegit gentes: ignotos miscuit amnes, Persarum Euphraten, Indorum sanguine Gangen: Terrarum fatale malum, fulmenque, quod omnes Percuteret pariter populos, et sidus inicum Gentibus. Oceano classes inferre parabat Exteriore mari. Non illi flamma, nec undae, Nec sterilis Libye, nec Syrticus obstitit Ammon. Isset in occasus, mundi devexa secutus, Ambissetque polos, Nilumque a fonte bibisset: Occurrit suprema dies, naturaque solum Hunc potuit finem vesano ponere regi; Qui secum invidia, qua totum ceperat orbem, Abstulit imperium; nulloque herede relicto Totius fati, lacerandas praebuit urbes. Sed cecidit, Babylone sua Parthoque verendus. Pro pudor! Eoi propius timuere sarissas, Quam nunc pila timent, populi. Licet usque sub Arcton Regnemus, Zephyrique domos terrasque premamus Flagrantis post terga Noti: cedemus in ortus Arsacidum domino. Non felix Parthia Crassis Exiguae secura fuit provincia Pellae. Iam, Pelusiaco veniens a gurgite Nili, Rex puer imbellis populi sedaverat iras; Obside quo pacis Pellaea tutus in aula Caesar erat: cum se parva Cleopatra biremi, Corrupto custode Phari laxare catenas, Intulit Emathiis, ignaro Caesare, tectis; Dedecus Aegypti, Latii feralis Erinnys, Romano non casta malo. Quantum impulit Argos Iliacasque domos facie Spartana nocenti, Hesperios auxit tantum Cleopatra furores. Terruit illa suo, si fas, Capitolia sistro, Et Romana petit imbelli signa Canopo, Caesare captivo Pharios ductura triumphos: Leucadioque fuit dubius sub gurgite casus, An mundum ne nostra quidem matrona teneret. Hoc animi nox illa dedit, quae prima cubili Miscuit incestam ducibus Ptolemaida nostris. Quis tibi vesani veniam non donet amoris, Antoni, durum cum Caesaris hauserit ignes Pectus, et in media rabie, medioque furore, Et Pompeianis habitata manibus aula, Sanguine Thessalicae cladis perfusus adulter Admisit Venerem curis, et miscuit armis Illicitosque toros, et non ex coniuge partus? Pro pudor! oblitus Magni, tibi, Iulia, fratres Obscena de matre dedit: partesque fugatas Passus in extremis Libyae coalescere regnis, Tempora Niliaco turpis dependit amori, Dum donare Pharon, dum non sibi vincere mavult. Quem, formae confisa suae, Cleopatra sine ullis Tristis adit lacrimis, simulatum comta dolorem, Qua decuit, veluti laceros dispersa capillos, Et sic orsa loqui: Si qua est, o maxime Caesar, Nobilitas, Pharii proles clarissima Lagi, Exsul in aeternum, sceptris depulsa paternis, Si tua restituat veteri me dextera fato, Complector regina pedes. Tu gentibus aequum Sidus ades nostris. Non urbes prima tenebo Femina Niliacas: nullo discrimine sexus Reginam scit ferre Pharos. Lege summa perempti Verba patris, qui iura mihi communia regni Et thalamos cum fratre dedit. Puer ille sororem, Sit modo liber, amat: sed habet sub iure Pothini Adfectus ensesque suos. Nil ipsa paterni Iuris inire peto: culpa tantoque pudore Solve domum: remove funesta satellitis arma, Et regem regnare iube. Quantosne tumores Mente gerit famulus, Magni cervice revulsa! Iam tibi (sed procul hoc avertant fata) minatur. Sat fuit indignum, Caesar, mundoque tibique, Pompeiam facinus meritumque fuisse Pothini. Nequidquam duras tentasset Caesaris aures: Vultus adest precibus, faciesque incesta perorat. Exigit infandam, corrupto iudice, noctem. Pax ubi parta duci donisque ingentibus emta est, Excepere epulae tantarum gaudia rerum: Explicuitque suos magno Cleopatra tumultu Nondum translatos Romana in saecula luxus. Ipse locus templi, quod vix corruptior aetas Exstruat, instar erat: laqueataque tecta ferebant Divitias, crassumque trabes absconderat aurum. Nec summis crustata domus sectisque nitebat Marmoribus: stabatque sibi non segnis Achates Purpureusque lapis; totaque effusus in aula Calcabatur Onyx. Hebenus Meroetica vastos Non operit postes, sed stat pro robore vili, Auxilium, non forma, domus. Ebur atria vestit, Et subfixa manu foribus testudinis Indae Terga sedent, crebro maculas distincta smaragdo. Fulget gemma toris, et iaspide fulva supellex: Strata micant: Tyrio quorum pars maxima suco Cocta diu, virus non uno duxit aheno; Pars auro plumata nitet; pars ignea cocco, Ut mos est Phariis miscendi licia telis. Tum famulae numerus turbae, populusque minister; Discolor hos sanguis, alios distinxerat aetas: Haec Libycos, pars tam flavos gerit alter crines, Ut nullis Caesar Rheni se dicat in arvis Tam rutilas vidisse comas; pars sanguinis usti, Torta caput, refugosque gerens a fronte capillos. Nec non infelix ferro mollita iuventus Atque exsecta virum. Stat contra fortior aetas, Vix ulla fuscante tamen lanugine malas. Discubuere illic reges, maiorque potestas Caesar: et immodice formam fucata nocentem, Nec sceptris contenta suis, nec fratre marito, Plena maris rubri spoliis, colloque comisque Divitias Cleopatra gerit, cultuque laborat. Candida Sidonio perlucent pectora filo, Quod Nilotis acus compressum pectine Serum Solvit, et extenso laxavit stamina velo. Dentibus hic niveis sectos Atlantide silva Imposuere orbes; quales ad Caesaris ora Nec capto venere Iuba. Pro! caecus et amens Ambitione furor, civilia bella gerenti Divitias aperire suas, incendere mentem Hospitis armati. Non sit licet ille nefando Marte paratus opes mundi quaesisse ruina: Pone duces priscos et nomina pauperis aevi, Fabricios Curiosque graves: hic ille recumbat Sordidus Hetruscis abductus Consul aratris, Optabit patriae talem duxisse triumphum. Infudere epulas auro, quod terra, quod aer, Quod pelagus Nilusque dedit, quod luxus inani Ambitione furens toto quaesivit in orbe, Non mandante fame. Multas volucresque ferasque Aegypti posuere deos: manibusque ministrat Niliacas crystallus aquas: gemmaeque capaces Excepere merum, sed non Mareotidos uvae, Nobile sed paucis senium cui contulit annis Indomitum Meroe cogens spumare Falernum. Accipiunt sertas nardo florente coronas, Et numquam fugiente rosa: multumque madenti Infudere comae, quod nondum evanuit aura Cinnamon, externa nec perdidit aera terra: Advectumque recens vicinae messis amomum. Discit opes Caesar spoliati perdere mundi, Et gessisse pudet genero cum paupere bellum, Et caussas Martis Phariis cum gentibus optat. Postquam epulis Bacchoque modum lassata voluptas Imposuit, longis Caesar producere noctem Inchoat adloquiis: summaque in sede iacentem Linigerum placidis compellat Achorea dictis: O sacris devote senex, quodque arguit aetas, Non neglecte deis, Phariae primordia gentis, Terrarumque situm, vulgique edissere mores, Et ritus formasque deum: quodcumque vetustis Insculptum est adytis, profer, noscique volentes Prode deos. Si Cecropium sua sacra Platonem Maiores docuere tui: quis dignior umquam Hoc fuit auditu, mundique capacior hospes? Fama quidem generi Pharias me duxit ad urbes, Sed tamen et vestri. Media inter proelia semper Stellarum coelique plagis superisque vacavi, Nec meus Eudoxi vincetur Fastibus annus. Sed cum tanta meo vivat sub pectore virtus, Tantus amor veri, nihil est quod noscere malim, Quam fluvii caussas per saecula tanta latentes, Ignotumque caput. Spes sit mihi certa videndi Niliacos fontes, bellum civile relinquam. Finierat, contraque sacer sic orsus Achoreus: Fas mihi, magnorum, Caesar, secreta parentum Prodere, ad hoc aevi populis ignota profanis. Sit pietas aliis, miracula tanta silere: Ast ego coelicolis gratum reor, ire per omnes Hoc opus, et sacras populis notescere leges. Sideribus, quae sola fugam moderantur Olympi, Occurruntque polo, diversa potentia prima Mundi lege data est. Sol tempora dividit anni, Mutat nocte diem, radiisque potentibus astra Ire vetat, cursuque vagos statione moratur. Luna suis vicibus Tethyn terrenaque miscet. Frigida Saturno glacies et zona nivalis Cessit. Habet ventos incertaque fulmina Mavors. Sub Iove temperies et numquam turbidus aer. At fecunda Venus cunctarum semina rerum Possidet; immensae Cyllenius arbiter undae est. Hunc ubi pars coeli tenuit, qua mixta Leonis Sidera sunt Cancro, rapidos qua Sirius ignes Exerit, et varii mutator circulus anni Aegoceron Cancrumque tenet, cui subdita Nili Ora latent: quae cum dominus percussit aquarum Igne superiecto, tunc Nilus fonte soluto Exit, ut Oceanus lunaribus incrementis Iussus adest, auctusque suos non ante coarctat, Quam nos aestivas a sole receperit horas. Vana fides veterum, Nilo, quo crescat in arva, Aethiopum prodesse nivis. Non Arctos in illis Montibus, aut Boreas. Testis tibi sole perusti Ipse color populi, calidique vaporibus Austri. Adde, quod omne caput fluvii, quodcumque soluta Praecipitat glaces, ingresso vere tumescit Prima tabe nivis: Nilus neque suscitat undas Ante Canis radios, nec ripis adligat amnem Ante parem nocti, Libra sub iudice, Phoebum. Inde etiam leges aliarum nescit aquarum: Nec tumet hibernus, quum, longe sole remoto, Officiis caret unda suis: dare iussus iniquo Temperiem coelo, mediis aestatibus exit. Sub torrente plaga, ne terras dissipet ignis, Nilus adest mundo, contraque incensa Leonis Ora tumet: Cancroque suam torrente Syenen, Imploratus adest: nec campos liberat undis, Donec in autumnum declinet Phoebus, et umbras Extendat Meroe. Quis caussas reddere possit Sic iussit natura parens decurrere Nilum: Sic opus est mundo. - Zephyros quoque vana vetustas His adscribit aquis, quorum stata tempora flatus Continuique dies, et in aera longa potestas: Vel quod ab occiduo pellunt tot nubila coelo Trans Noton, et fluvio cogunt incumbere nimbos: Vel quod aquas toties rumpentis litora Nili Adsiduo feriunt, coguntque resistere fluctus Ille mora cursus adversique obiice ponti Aestuat in campos. - Sunt, qui spiramina terris Esse putant, magnosque cavae compagis hiatus. Commeat hac penitus tacitis discursibus unda, Frigore ab Arctoo medium revocata sub axem, Cum Phoebus pressit Meroen, tellusque perusta Illuc duxit aquas. Trahitur Gangesque Padusque Per tacitum mundi. Tunc omnia flumina Nilus Uno fonte vomens non uno gurgite perfert. Rumor, ab Oceano, qui terras adligat omnes, Exundante procul violentum erumpere Nilum, Aequoreosque sales longo mitescere tractu. Nec non Oceano pasci Phoebumque polumque Credimus: hunc, caldi tetigit cum brachia Cancri, Sol rapit, atque undae plus, quam quod digerat aer, Tolitur. Hoc noctes referunt, Niloque refundunt. Ast ego, si tantam ius est mihi solvere litem, Quasdam, Caesar, aquas post mundi sera peracti Saecula, concussis terrarum erumpere venis, Non id agente deo, quasdam compage sub ipsa Cum toto coepisse reor, quas ille creator Atque opifex rerum certo sub iure coercet. Quae tibi noscendi Nilum, Romane, cupido, Et Phariis Persisque fuit, Macetumque tyrannis: Nullaque non aetas voluit conferre futuris Notitiam: sed vincit adhuc natura latendi. Summus Alexander regum, quos Memphis adorat, Invidit Nilo, misitque per ultima terrae Aethiopum lectos: illos rubicunda perusti Zona poli tenuit; Nilum videre calentem. Venit ad occasus mundique extrema Sesostris, Et Pharios currus regum cervicibus egit: Ante tamen, vestros amnes, Rhodanumque Padumque, Quam Nilum, de fonte bibit. Vesanus in ortus Cambyses longi populos pervenit ad aevi, Defectusque epulis et pastus caede suorum, Ignoto te, Nile, redit. Non fabula mendax Ausa loqui de fonte tuo est. Ubicunque videris, Quaereris: et nulli contingit gloria genti, Ut Nilo sit laeta suo. Tua flumina prodam, Qua deus, undarum colator, Nile, tuarum, Te mihi isse dedit. Medio consurgis ab axe, Ausus in ardentem ripas adtollere Cancrum: In Borean is rectus aquis, mediumque Booten: ursus in occasum flexu torquetur et ortus, Nunc Arabum populis, Libycis nunc aequus arenis: Teque vident primi, quaerunt tamen hi quoque, Seres, Aethiopumque feris alieno gurgite campos: Et te terrarum nescit cui debeat orbis. Arcanum natura caput non prodidit ulli, Nec licuit populis parvum te, Nile, videre, Amovitque sinus, et gentes maluit ortus Mirari, quam nosse, tuos. Consurgere in ipsis Ius tibi solstitiis, aliena crescere bruma, Atque hiemes adferre tuas: solique vagari Concessum per utrosque polos. Hic quaeritur ortus, Illic finis aquae. Late tibi gurgite rupto Ambitur nigris Meroe fecunda colonis, Laeta comis ebeni: quae, quamvis arbore multa Frondeat, aestatem nulla sibi mitigat umbra: Linea tam rectum mundi ferit illa Leonem. Inde plagas Phoebi, damnum non passus aquarum, Praeveheris, sterilesque diu metiris arenas, Nunc omnes unum vires collectus in amnem, Nunc vagus, et spargens facilem tibi cedere ripam. Rursus multifidas revocat piger alveus undas, Qua dirimunt Arabum populis Aegyptia rura Regni claustra Philae. Mox te deserta secantem, Qua dirimunt nostrum rubro commercia pontum, Mollis lapsus agit. Quis te tam lene fluentem Moturum tantas violenti gurgitis iras, Nile, putet? Sed cum lapsus abrupta viarum Excepere tuos, et praecipites cataractae, Ac nusquam vetitis ullas obsistere cautes Indignaris aquis: spuma tunc astra lacessis: Cuncta fremunt undis: ac multo murmure montis Spumeus invictis canescit fluctibus amnis. Hinc, Abaton quam nostra vocat veneranda vetustas, Terra potens, primos sentit percussa tumultus, Et scopuli, placuit fluvii quos dicere venas, Quod manifesta novi primum dant signa tumoris. Hinc montes natura vagis circumdedit undis, Qui Libyae te, Nile, negant: quos inter in alta It convalle iacens iam molibus unda receptis. Prima tibi campos permittit apertaque Memphis Rura, modumque vetat crescendi ponere ripas. Sic velut in tuta securi pace trahebant Noctis iter mediae: sed non vesana Pothini Mens imbuta semel tam sacra caede, vacabat A scelerum motu. Magno nihil ille peremto Iam putat esse nefas: habitant sub pectore manes, Ultricesque deae dant in nova monstra furorem. Dignatur viles isto quoque sanguine dextras, Quo Fortuna parat victos perfundere Patres; Poenaque civilis belli, vindicta senatus Paene data est famulo. Procul hoc avertite, fata, Crimen, ut haec Bruto cervix absente secetur. In scelus it Pharium Romani poena tyranni, Exemplumque perit. Struit audax irrita fatis: Nec parat occultae caedem committere fraudi, Invictumque ducem detecto Marte lacessit. Tantum animi delicta dabant, ut colla ferire Caesaris, et socerum iungi tibi, Magne, iuberet: Atque haec dicta monet famulos perferre fideles Ad Pompeianae socium sibi caedis Achillam, Quem puer imbellis cunctis praefecerat armis, Et dederat ferrum, nullo sibi iure retento, In cunctos, in seque simul. Tu mollibus, inquit, Nunc incumbe toris, et pingues exige somnos: Invasit Cleopatra domum. Nec prodita tantum est, Sed donata Pharos. Cessas accurrere solus Ad dominae thalamos? Nubit soror impia fratri: Nam Latio iam nupta duci est: interque maritos Discurrens Aegypton habet, Romamque meretur. Expugnare senem potuit Cleopatra venenis: Crede, miser, puero: quem nox si iunxerit una, Et semel amplexus incesto pectore passus Hauserit obscoenum titulo pietatis amorem, Meque tuumque caput per singula forsitan illi Oscula donabit. Crucibus flammisque luemus, Si fuerit formosa soror. Nil undique restat Auxilii: rex hinc coniux, hinc Caesar adulter. Et sumus, ut fatear, tam saeva iudice sontes: Quem non ex nobis credet Cleopatra nocentem, A quo casta fuit? Per, te, quod fecimus una Perdidimusque nefas, perque ictum sanguine Magni Foedus, ades: subito bellum molire tumultu: Irrue nocturnus: rumpamus funere taedas, Crudelemque toris dominam mactemus in ipsis Cum quocumque viro. Nec nos deterreat ausis Hesperii Fortuna ducis. Quae sustulit illum Imposuitque orbi, communis gloria nobis: Nos quoque sublimes Magnus facit. Adspice litus, Spem nostri sceleris: pollutos consule fluctus, Quid liceat nobis: tumulumque e pulvere parvo Adspice Pompeii non omnia membra tegentem. Quem metuis, par huius erat. Non sanguine clari: Quid refert? nec opes populorum ac regna movemus: Ad scelus ingentis fati sumus. Adtrahit illos In nostras Fortuna manus. En, altera venit Victima nobilior. Placemus caede secunda Hesperias gentes. Iugulus mihi Caesaris haustus Hoc praestare potest, Pompeii caede nocentes Ut populus Romanus amet. Quid nomina tanta Horremus, viresque ducis, quibus ille relictis Miles erit? Nox haec peraget civilia bella, Inferiasque dabit populis, et mittet ad umbras. Quod debetur adhuc mundo caput. Ite feroces Caesaris in iugulum: praestet Lagea iuventus Hoc regi, Romana sibi. Tu parce morari: Plenum epulis, madidumque mero, Venerique paratum Invenies: aude: superi tot vota Catonum Brutorumque tibi tribuent. Noli segnis Achillas Suadenti parere nefas. Haud clara movendis, Ut mos, signa dedit castris, nec prodidit arma Ullius clangore tubae: temere omnia saevi Instrumenta rapit belli. Pars maxima turbae Plebis erat Latiae: sed tanta oblivio mentes Cepit, in externos corrupto milite mores, Ut duce sub famulo iussuque satellitis irent, Quos erat indignum Phario parere tyranno. Nulla fides pietasque viris, qui castra sequuntur; Venalesque manus, ubi fas, ubi maxima merces, Aere merent parvo: iugulumque in Caesaris ire Non sibi dant. Pro fas! ubi non civilia bella Invenit imperii fatum miserabile nostri? Thessaliae subducta acies in litore Nili More furit patrio. Quid te plus, Magne, recepto Ausa foret Lagea domus? Dat scilicet omnis Dextera, quod debet superis: nullique vacare Fas est Romano. Latium sic scindere corpus Dis placitum: non in soceri generique favorem Discedunt populi: civilia bella satelles Movit, et in partem Romani venit Achillas. Et nisi fata manus a sanguine Caesaris arcent, Hae vincent partes. Aderat maturus uterque, Et districta epulis ad cunctas aula patebat Insidias, poteratque cruor per regia fundi Pocula Caesareus, mensaeque incumbere cervix. Sed metuunt belli trepidos in nocte tumultus, Ne caedes confusa mauu permissaque fatis Te, Ptolemaee, trahat. Tanta est fiducia ferri. Non rapuere nefas: summi contemta facultas Est operis: visum famulis reparabile damnum, Illam mactandi dimittere Caesaris horam. Servatur poenas in aperta luce daturus. Donata est nox una duci, vixitque Pothini Munere Phoebeos Caesar dilatus in ortus. Lucifer a Casia prospexit rupe, diemque Misit in Aegyptum, primo quoque sole calentem, Cum procul a muris acies non sparsa maniplis Nec vaga conspicitur, sed iustos qualis ad hostes Recta fronte venit, Passuri cominus arma, Laturique ruunt. At Caesar, moenibus urbis Diffisus, foribus clausae se protegit aulae, Degeneres passus latebras. Nec tota vacabat Regia compresso; minima collegerat arma Parte domus: tangunt animos iraeque metusque: Et timet incursus, indignaturque timere. Sic fremit in parvis fera nobilis abdita claustris, Et frangit rabidos praemorso carcere dentes; Nec secus in Siculis fureret tua flamma cavernis, Obstrueret summam si quis tibi, Mulciber, Aetnam. Audax Thessalici nuper qui rupe sub Aemi Hesperiae cunctos proceres aciemque senatus Pompeiumque ducem, caussa spectare vetante, Non timuit, fatumque sibi promisit iniquum, Expavit servile nefas, intraque penates Obruitur telis: quem non violasset Alanus, Non Scytha, non fixo qui ludit in hospite Maurus; Hic, cui Romani spatium non sufficit orbis, Parvaque regna putat Tyriis cum Gadibus Indos, Ceu puer imbellis, ceu captis femina muris, Quaerit tuta domus: spem vitae in limine clauso Ponit, et incerto lustrat vagus atria cursu: Non sine rege tamen; quem ducit in omnia secum, Sumturus poenas et grata piacula morti, Missurusque tuum, si non sint tela nec ignes, In famulos, Ptolemaee, caput. Sic barbara Colchis Creditur, ultorem metuens regnique fugaeque, Ense suo fratrisque simul cervice parata Exspectasse patrem. Cogunt tamen ultima rerum Spem pacis tentare ducem: missusque satelles Regius, ut saevos absentia voce tyranni Corriperet famulos, quo bellum auctore moverent. Sed neque ius mundi valuit, neque foedera sancta Gentibus: orator regis pacisque sequester Aestimat in numero scelerum ponenda tuorum, Tot monstris Aegypte nocens. Non Thessala tellus, Vastaque regna Iubae, non Pontus et impia signa Pharnacis, et gelido circumfluus orbis Ibero Tantum ausus scelerum, non Syrtis barbara, quantum Deliciae fecere tuae. Premit undique bellum, Inque domum iam tela cadunt, quassantque penates. Non aries uno moturus limina pulsu, Fracturusque domum; non ulla est machina belli: Nec flammis mandatur opus: sed caeca iuventus Consilii, vastos ambit divulsa penates, Et nusquam totis incursat viribus agmen. Fata vetant, murique vicem Fortuna tuetur. Nec non et ratibus tentatur regia, qua se Protulit in medios audaci margine fluctus Luxuriosa domus. Sed abest defensor ubique Caesar, et hos aditu gladiis, hos ignibus arcet: Obsessusque gerit (tanta est constantia mentis) Expugnantis opus. Piceo iubet unguine tinctas Lampadas immitti iunctis in vela carinis. Nec piger ignis erat per stuppea vincula perque Manantes cera tabulas: et tempore eodem Transtraque nautarum summique arsere ceruchi. Iam prope semustae merguntur in aequore classes, Iamque hostes et tela natant. Nec puppibus ignis Incubuit solis: sed quae vicina fuere Tecta mari, longis rapuere vaporibus ignem: Et cladem fovere Noti, percussaque flama Turbine, non alio motu per tecta cucurrit, Quam solet aetherio lampas discurrere sulco, Materiaque carens atque ardens aere solo. Illa lues clausa paullum revocavit ab aula Urbis in auxilium populos. Nec tempora cladis Perdidit in somnos, sed caeca nocte carinis Insiluit Caesar, semper feliciter usus Praecipiti cursu bellorum, et tempore rapto. Tunc claustrum pelagi cepit Pharon. Insula quondam In medio stetit illa mari, sub tempore vatis Proteos: at nunc est Pellaeis proxima muris. Illa duci geminos bellorum praestitit usus: Abstulit excursus et fauces aequoris hosti; Caesaris auxiliis aditus et libera ponti Ostia permisit. Nec poenas inde Pothini Distulit ulterius sed non qua debuit ira, Non cruce, non flammis, rabido non dente ferarum; Heu facinus! cervix gladio male caesa pependit: Magni morte perit! Nec non, subrepta paratis A famulo Ganymede dolis, pervenit ad hostes Caesaris Arsinoe: quae castra carentia rege, Ut proles Lagea, tenet, famulumque tyranni Terribilem iusto transegit Achillea ferro. Altera, Magne, tuis iam victima mittitur umbris: Nec satis hoc Fortuna putat. Procul absit, ut ista Vindictae sit summa tuae. Non ipse tyrannus Sufficit in poenas, non omnis regia Lagi. Dum patrii veniant in viscera Caesaris enses, Magnus inultus erit. Sed non auctore furoris Sublato cecidit rabies: nam rursus in arma Auspiciis Ganymedis eunt: ac multa secundo Proelia Marte gerunt. Potuit, discrimine summo Caesaris, illa dies in famam et saecula mitti. Molis in exiguae spatio stipantibus armis, Dum parat in vacuus Martem transferre carinas Dux Latius, tota subiti formidine belli Cingitur: hinc densae praetexunt litora classes, Hinc tergo insultant pedites: via nulla salutis, Non fuga, non virtus: vix spes quoque mortis honestae. Non acie fusa, nec magnae stragis acervo Vincendus tunc Caesar erat, sed sanguine nullo, Captus sorte loci. Pendet, dubiusne timeret, Optaretne mori. Respexit in agmine denso Scaevam, perpetuae meritum iam nomina famae Ad campos, Epidamne, tuos, ubi solus apertis Obsedit muris calcantem moenia Magnum.