Altera lux haud laeta viris emersit Olympo: Argolicus morbis fatisque rapacibus Idmon labitur extremi sibi tum non inscius aevi. at memor Aesonides nimium iam vera locuti Phincos hinc alios rapto tunc arte Dolionii donat velamina regis, hospes humum sedemque Lycus. flens arma revellit Idmonis e celsa Mopsus rate; robora caedunt pars silvis portantque arae, pars auguris alba fronde caput congemuere; dies simul et suns admonet omnes. Ecce inter lacrimas interque extrema virorum munera, quem cursus penes imperiumque carinae, Tiphyn agit violenta lues, cunctique pavore attoniti fundunt maestas ad sidera 'arquipotens adverte, precor, nunc denique Apollo; hoc, pater, hoc nobis refove caput, ulla laboris si nostri te cura movet, qui cardine summo vertitur atque omnis manibus nunc pendet ab unis.' dicta dabant ventis nec debita fata movebant. qualem praecipiti gravidum iam sorte parentem natorum flet parva manus trepidique precantur, duret ut invalidis et adhuc genitoris egenis, haut aliter socii supremo in tempore ante alios superesse volunt. mors frigida contra urget, et ille recens oculis intervolat Idmon. exanimum frustra Minyae clamore morantur avellique negant; vix membra rigentia tandem imposuere rogo lacrimasque et munera flammis vana ferunt; crescit donis feralis acervus. ut vero amplexus fessi rupere supremos et rapidae sonuere faces, tunc ipsa cremari visa ratis medioque viros deponere ponto. non tulit Aesonides corpora cara rogis, sed pectore ductor ab imo talia voce numina? quas nostri poenas meruere labores? bina (nefas) tuto litore. magna adeo comitum numerosaque pubes? aut socios rapit atra dies aut ipse relinquo sontibus impulsus Furiis. ubi Tiphys? fata canens? ubi monstriferae par ille novercae? te sine, Thespiade, nos ulla movebimus ultra aequora? nec summa speculantem puppe videbo Pleiadumque globos et agentes noctibus Arctos? cui Minyas caramque ratem, cui carpere securas quis iam iubet Aesona noctes? hoc labor, hoc dulci totiens fraudata sopore lumina et admotis nimium mens anxia Colchis profuit? heu quantum Phasis, quantum Aea nunc quoque, si tenui superant adsis umbra, precor, venturi praescia rectoremque tuae moneas ratis.' haec ubi fatus, sola virum flammis vidit labentibus 'quod tamen externis restat' ait, 'caras humus haec non dividat umbras ossaque nec tumulo nec separe sed simul, ut iunctis venistis in aequora fatis.' haud mora: reliquias socii defletaque miscent nomina; tum vivo frondens e aggeritur, cineremque Lyco conmmendat Iason. Maesti omnes dubiique, ratem fidissima cuius dextra regat. simul Ancaeus sollersque petebat Nauplius. Erginum fato vocat ipsa monenti quercus, et ad tonsas victi rediere magistri. ac velut ille gregis fertur ovans, omnis honos, hunc transit amor: primo laetus sic ingreditur cursus; etenim dat candida certam nox Helicen. iam prora puppe sedens dimiserat Inde premente noto tristes Acherusidos oras praeterit et festa vulgatum nocte Lyaei Callichoron; abluit eoo rorantes sanguine thyrsos. ilium post acies rubrique novissima claustra aequoris udaque pampinea nectentem cornua vitta nunc etiam meministis, aquae, Boeotia Thyias et infelix cuperet vidisse Cithaeron. Fama per extremos quin iam volat improba manes interea et magnis natorum laudibus implet addita iamque Cyaneas. ardent avidos attollere vultus, quos pietas vel tangit adhuc quos aemula virtus. fata immota manent; unum, qui litore conditus, ad carae mittunt spectacula turbae. it Sthenelus. cumque suis comitem Alcides ut condidit armis, talis ab aequorei consurgens aggere busti emicuit; fulsere undae, sol magnus ut orbem tolleret aut nubem quateret visa viris atra nox protinus abstulit ille dolens altum repetit chaos. omina dum stupet, in prima tumulum procul aspicit acta, obnubensque caput cineri dat vina vocato. carmina quin etiam visos placantia manes Odrysius dux percutit ore Altius hinc Crobiali Parthenium, ante alios Triviae qui creditur amnis fidus et Inopi mox etiam Cromnae teque cita penitus condunt, Erythia, carina. iamque reducebat noctem polus: alta raditur et magnae pelago tremit umbra Sinopes. Assyrios complexa sinus stat opima Sinope, nympha prius blandosque Iovis quae luserat ignes caelicolis immota procis: deceptus amatae fraude deae nec solus Halys Addidit hic casu comites Fortuna benigno Autolycum Herculis arma viros; vagus hos ibi fixerat error. ut Graiam videre manum puppemque Pelasgum, prima ruunt celeres ad litora seque precantur accipiant socios. nova dux accedere gaudet nomina desertos et iam sibi currere remos. transit Halys saevaque Thermodon Gradivo sacer et spoliis ditissimus amnis, donat equos, donat votas cui virgo secures, cum redit ingenti per Caspia claustra triumpho Massageten sanguinis, est ollis genitor deus. hinc magis alta Haemonidae petere et monitus non temnere Phinci. ipse autem comitum conversus ad ora novorum 'vos mihi nunc pugnas' ait 'et victricia' ductor 'Herculis arma mei vestrasque in litore Martis interea memorate manus.' sic fatus et aegro corde silens audit cursus virginei, exciderit frenis quae prima remissis, semianimem patrius quam sanguine vexerit amnis quae pelta latus atque umeros fugerit Herculeae mox vulnere prensa sagittae, utque securigeras stimulaverit Ira catervas fleturusque pater, quantus duce terror in ipsa, qui furor, insignis quo balteus arserit auro. Nocte sub extrema clausis telluris ab antris pervigil auditur Chalybum labor: arma fatigant ruricolae, Gradive, tui; sonat prima manus belli terras crudelis in omnes. nam prius ignoti quam dura cubilia ferri eruerent ensesque darent, Odia aegra sine armis errabant Iraeque inopes et segnis Erinys. inde Genetaei rupem Iovis, hinc dant virides post terga lacus, ubi deside mitra feta ligat partuque virum fovet ipsa soluto. vos quoque non notae mirati vela carinae Mossynoeci, et vos Byzeresque litora, quae cornu pepulit Saturnus equino. Ultimus inde sinus saevumque cubile Promethei cernitur, in gelidas consurgens Caucasus arctos. ille etiam Alciden Titania attulerat tum forte dies; iamque aspera nisu undique convellens veteris cum strage pruinae vincula prensa manu saxis abduxerat imis arduus et laevo gravior pede; consonat ingens Caucasus, et summo pariter cum monte secutae incubuere trabes, abductaque flumina ponto. fit fragor, aetherias ceu Iuppiter arduus arces impulerit imas manus aut Neptunia terras. horruit immensum Ponti latus, horruit omnis Armeniae praetentus Hiber, penitusque recusso aequore Cyaneas Minyae timuere relictas. tum gemitu propiore chalybs densusque revulsis rupibus audiri montis labor et grave Titan vociferans, fixos scopulis dum vellitur artus. contra autem ignari (quis enim nunc montibus Alciden dimissave vota retemptet?) pergere iter socii; tantum mirantur ab alto litora discussa sterni nive ruptaque saxa et simul ingentem moribundae desuper umbram alitis atque atris rorantes imbribus Sol propius flammabat aquas, extremaque fessis coeperat optatos iam lux ostendere Colchos, magnus ubi adversum spumanti Phasis in aequor ore ruit. cuncti pariter loca debita noscunt signaque commemorant emensasque dantque ratem fluvio. simul aethere plena corusco Pallas et alipedum Iuno iuga sistit equorum. Ac dum populeos flexus tumulumque virentia supra flumina cognati medio videt aggere Phrixi, quem comes infelix Pario stat soror, hinc saevae formidine maesta novercae, inde maris, pecudique timens imponere palmas. sistere tum socios iubet atque hinc prima ligari vincula, ceu Pagasas patriumque intraverit amnem. ipse gravi patera sacri libamina Bacchi rite ferens umbram vocat et sic fatur ad aras: 'per genus atque pares tecum mihi, Phrixe, tu, precor, orsa tot freta, tot durae properantia sidera brumae passum. tu quoque nunc, tumulo nequiquam condita inani, adnue diva maris numeroque accede tuorum. quando egomet rursus per te vehar? Seston et infaustos adgnoscent vellera fluctus vos etiam silvae, vos Colchidos hospitis orae, pandite, dives ubi pellis micet tunc tibi, fecundi proles Iovis, orte nivali Arcados axe deae, fluvio modo, Phasi, quieto Palladiam patiare rate, nec dona nec arae defuerint tellure mea; reverenda effigies te, Phasi, manet, quam magnus Enipeus et pater aurato quantus iacet Inachus antro.' dixerat, protinus in proram rediit ratis omine certo fluminis os pontumque tuens. 'promittis ut ecce utque vocas, revehemur' ait. sic deinde precatus arma iubet celsa socios depromere puppe. dona dehinc Bacchi casusque ut rapta Ceres, viridesque premunt longo ordine ripas. Incipe nunc cantus alios, dea, visaque vobis Thessalici da bella ducis. non mens mihi, non haec ora satis. ventum ad furias infandaque natae foedera et horrenda trepidam sub virgine impia monstriferis ante dolos, ante infidi tamen exsequar astus Soligenae falli meriti meritique relinqui, inde canens: Scythica senior iam Solis in urbe fata laborati Phrixus compleverat aevi. illius extremo sub funere mira repente flamma poli magnoque aries apparuit astro aequora cuncta movens. at vellera Martis in umbra ipse sui Phrixus monumentum insigne pericli liquerat ardenti quercum complexa metallo. quondam etiam tacitae visus per tempora noctis effigie vasta, socerumque exterruit ingens prodita vox: 'o quaerentemque domos his me considere passus sedibus, oblata generum mox prole petisti, tunc rapta soporato fuerint cum vellera praeterea infernae quae nunc sacrata fert castos Medea choros quemcumque pacta petat maneat regnis neu dixit et admota pariter fatalia visus tradere terga manu: tum falso fusus ab auro currere per summi fulgor laquearia tecti. membra toris rapit ille tremens patriumque precatur numen et eoo surgentes litore currus: 'haec tibi fatorum, genitor, tutela meorum, omnituens: tua nunc terris, tua lumina sparge mari; seu nostra dolos molitur opertos sive externa manus, primus mihi nuntius esto. tu quoque, sacrata rutilant cui vellera quercu, excubias, Gradive, tene; praesentia luco arma tubaeque sonent, vox et tua noctibus exstet.' vix ea, Caucaseis cum lapsus montibus anguis, haud sine mente dei, spiris implicuit Graiumque ergo omnes invigilat, adnuitur thalamis Albani virgo tyranni. Interea auguriis monstrisque minacibus urbem territat signa mali; reddi iubet exitiale sacerdos vellus et Haemoniis infaustum contra Sole satus Phrixi praecepta volutans aegro corde negat, nec vulgi cura tyranno, dum sua sit modo tuta proximus et frater materno sanguine Perses increpitare virum; sequitur duce turba reperto. ille furens ira solio se proripit alto praecipitatque patres ipsumque ut spem sibi iam rerum vulgi levitate serentem ense petit. rapit inde fugam crudelia Perses signa gerens omnemque quatit rumoribus arcton. iamque aderat magnis regum primaque in adversos frustratus proelia muros constiterat. datus et sociis utrimque cremandis ille dies alterque dies, cum Marte remisso debitus Aeaeis Nox hominum genus et duros miserata rettulerat fessis optata silentia terris. at Iuno et summi virgo Iovis intima secum consilia et varias virgo prior 'magna pariter quos mole petamus, cernis' ait 'Colchos habeant quae proelia, quique nunc status. hinc Perses, illinc non viribus aequis apparat Aeetes aciem. quibus addimur armis?' cui Iuno 'dimitte metus, ne proelia forte hinc tibi grata negem: manet aegida et nostros iam sudor equos. stat pectore fixum Aeetae corda quidem; nullos Minyis exsolvet honores. verum alios tunc ipsa dolos, alia orsa movebo.' 'sint, precor, haec; tua namque mihi comitanda potestas' Pallas ait, 'liceat Grais ut reddere terris Aesonium caput et puppem, quam struximus ipsae, iactatam tandem nostro componere caelo.' Talia tunc hominum superi pro laude movebant. tristior at numquam tantove paventibus ulla nox Minyis egesta metu; nil quippe reperto Phaside, nil domitis actum Symplegados undis, cunctaque adhuc, magni veniant dum regis ad urbem, ambigua praecipue Aesoniden varios incerta per aestus mens rapit undantem curis ac multa moventem. qualiter ex alta cum Iuppiter arce coruscat, Pliadas ille movens mixtumque sonoribus imbrem horriferamve nivem, canis ubi tollitur omnis campus aquis, aut sanguinei aut alios sic tum diversis hinc atque hinc motibus pectora dux crebro gemitu quatit, optat et almum iam iubar et certi tandem discriminis horas. tunc defixa solo coetuque intenta silenti versus ad ora virum 'quod primum ingentibus ausis optavistis' ait 'veterumque quod horruit aetas, adsumus en tantumque fretis enavimus orbem. nec pelagi nos mille viae nec fama fefellit Soligenam Aeeten media regnare sub arcto. ergo ubi lux altum sparget urbis et ignoti mens experienda tyranni. adnuet ipse, reor, neque inexorabile quod petimus. sin vero preces et dicta superbus respuerit, quaque via patriis referamus vellera terris, stet potius: rebus semper pudor absit in artis.' dixerat et Scythicam qui se comitentur ad urbem sorte petit, numeroque novem ducuntur ab omni. inde viam qua Circaei plaga proxima campi corripiunt regemque petunt iam luce reducta. Forte deum variis per noctem territa monstris senserat ut pulsas tandem Medea tenebras, rapta toris primi iubar ad placabile Phoebi ibat et horrendas lustrantia namque soporatos tacitis in sedibus artus dum premit alta quies nullaeque in virgine curae, visa pavens castis Hecates excedere lucis; dumque pii petit ora patris, stetit arduus inter pontus, et ingenti circum stupefacta profundo, fratre tamen conante sequi. viderat intenta pueros nece seque trementum spargere caede manus et lumina rumpere fletu. his turbata minis fluvios ripamque petebat phasidis aequali Scythidum florea per verni qualis iuga duxit Hymetti aut Sicula sub rupe choros hinc gressibus haerens Pallados hinc carae Proserpina iuncta Dianae, altior ac nulla comitum certante, prius quam palluit et viso pulsus decor omnis Averno: talis et in vittis geminae cum lumine taedae Colchis erat nondum miseros exosa parentes. ut procul extremi gelidis a fluminis undis prima viros tacito vidit procedere passu, substitit ac maesto nutricem adfata timore est: 'quae manus haec, certo ceu me petat agmine, mater, advenit quaere fugam, precor, et tutos circumspice saltus.' audit virginei custos grandaeva pudoris Henioche, tum trepidam dictis firmans hortatur alumnam: 'non tibi ab hoste minae nec vis' ait 'ulla propinquat nec tegmina, iam vittas frondemque inbellis olivae. Graius adest, Graio sic cuncta simillima Phrixo.' Sic ait. at Iuno, pulchrum longissima quando robur cura ducis magnique edere mole nova et roseae perfudit luce iuventae. iam Talaum iamque Ampyciden astroque comantes Tyndaridas ipse egregio supereminet ore: non secus autumno quam cum magis asperat ignes Sirius et saevo cum nox accenditur auro luciferas crinita faces, hebet Iuppiter; ast ilium tanto non gliscere caelo vellet ager, vellent calidis iam fontibus regina, attonito quamquam pavor ore exanimet, mirata tamen paulumque reductis passibus in solo ille tot ignoti socias gregis haeret in una defixus sentitque ducem dominamque catervae. 'si dea, si magni decus huc ades' has ego credo faces, haec virginis ora teque renodatam pharetris ac pace fruentem ad sua Caucaseae producunt flumina Nymphae. si domus in terris atque hinc tibi gentis origo, felix prole parens, olimque beatior ille, qui tulerit longis et te sed fer opem, regina, viris. nos advehimur, Graium proceres tua duc, precor, ad vestri quicumque est ora tyranni ac tu nam mihi sollicito deus ignaroque locorum te dedit; in te animos atque omnia nostra Dixit et opperiens trepidam stetit. illa parumper virgineo cunctata metu sic orsa vicissim: 'quem petis Aeeten, genitor meus, ipsaque iuxta moenia, si vivos hac castra alios aditus atque impius obsidet hostis.' dixerat haec patriumque sacraque terrificae supplex movet inrita Nocti. Ille autem inceptum famula duce protinus urget aere saeptus iter, patitur nec regia cerni Iuno virum, prior Aeetae ne nuntius adsit. iamque inerat populo mediaeque incognitus urbi, cum comes orsa loqui. 'Phoebi genitoris ad aras ventum' ait. 'huc adytis iam se de more paternis rex feret; hic proceres audit populosque precantes adloquiis facilis: praesens pater admonet aequi.' Dixerat. limina. ora dei verasque aeterni luminis arces: tale iubar per Oceano, genibusque tumens infringitur at medii per terga senis rapit ipse nitentes altus equos curvoque diem subtexit Olympo; pone rota breviore soror densaeque sequuntur Pliades et madidis rorantes crinibus ignes. nec minus hinc ad geminas Colchidos hic ortusque tuens: ut prima Sesostris intulerit rex bella Getis, ut clade suorum territus hos Thebas patriumque reducat ad amnem, Phasidis hos imponat agris Colchosque vocari imperet: Arsinoen illi tepidaeque otia et iam Sarmaticis permutant carbasa bracis. barbarus in patriis sectatur montibus Aean Phasis amore furens: pavidas iacit illa virgineo turbata metu discursibus et iam deficit, ac volucri victam deus alligat unda. flebant populeae iuvenem Phaethonta sorores, ater et Eridani trepidum globus ibat in amnem; at iuga vix Tethys sparsumque recolligit axem et formidantem patrios Pyroenta dolores. aurea quin etiam praesaga Mulciber arte vellera venturosque olim caelarat texitur Argoa pinus Pagasaea securi, iamque eadem remos, eadem dea flectit habenas; ipsa exoritur notus et toto cernitur; Odrysio gaudebant carmine phocae. apparent trepidi per clamantemque procul linquens regina parentem. urbs erat hinc contra gemino circumflua ponto, ludus ubi et cantus regalique toro laetus gener: ille priorem deserit; ultrices spectant a culmine Dirae. deficit in thalamis turbataque paelice coniunx pallam et gemmiferae donum exitiale coronae apparat ante omnes secum dequesta labores. munere quo patrias paelex ornatur ad aras infelix, et iam rutilis correpta venenis implicat igne domus. struxerat Ignipotens nondum noscentibus, ille quis labor, aligeris caede madens; odere tamen visusque reflectunt. Quin idem Minyas operum defixerat error, cum se Sole satus patriis penetralibus filius hunc iuxta primis Absyrtus in annis, dignus avo quemque insontem meliora manerent. tum gener Albanis Styrus qui advenerat oris, distulerant sed bella toros; tum Phrontis Aeolidae progenuit; pariterque levi Cytisorus post alii, quos praecipuo legit honore patres, admonet hie socios nebulamque sideris conveniunt stipantque quidve ferant. postquam primis inhiantia dictis agmina suppressumque videt iam murmur talia miranti 'rex Hyperionide, quem per freta tanta petendum caelicolae et prima dignum statuere carina, siquando hic aliquam nostro satus orbe solebat Thessaliam, siquos Phrixus memorare Pelasgos, hi tibi tot casus, horrenda tot avia mensi cernimur. ipse egomet proprio de sanguine Phrixi: namque idem Cretheus ambobus et Aeolus auctor cum Iove Neptunoque et cum Salmonide nympha. me neque nune enses araeque egere paternae, nec tua Thessalicis quamquam inclita nomina terris sponte sequor. cui non iusso tot adire voluptas monstra maris? cui Cyaneos intrare fragores? sceptra tui toto Pelias sub lumine maxima sorte oppida, tot vigili pulcherrima ille meum imperils urget caput, ille labores dat varios, suus ut magnum rex spargit ab Argis Alciden, Sthenelo ipse satus. tamen aspera regum perpetimur iuga, nec melior parere recuso. hic sibi me auratae pecudis quiscumque periclis exuvias perferre iubet. tibi gratia nostri sit, precor, haec meritique locus, quod iussa recepi teque alium, quam quem promisi et meliora tuae mihi foedera dextrae. si petere hoc saevi statuissem sanguine belli, Ossa dabat Pindusque rates quotque ante secuti inde nec audacem Bacchum nec Persea reges. sed me nuda fides sanctique potentia iusti huc tulit ac medii sociatrix gratia Phrixi iamque tibi nostra genti de stirpe nepotes. nec tamen aut Phrygios reges aut arva furentis Bebryciae spernendus adi: seu fraude petivit seu quis honore meos, sua reddita dona deumque nos genus atque ratem magnae sensere Minervae. vix tandem longis quaesitam Colchida votis contigimus, qualemque dabat te fama videmus tu modo ne claros Minyis invideris non aliena peto terrisve indebita nostris, siquis et in precibus vero locus, atque ea Phrixo crede dari, Phrixum ad patrios ea ferre penates. munera tu contra victum mihi vecta per aequor accipe Taenarii frenaque et accinctum hoc patrium decus, haec materni texta laboris, his Lapithes adsuerat eques. da iungere dona, da Scythicas sociare domos. sciat effera regis ira mei, quem te horrifero sortitus in axe Caucasus atque tuis quantum mitescat habenis.' Talibus orantem vultu gravis ille minaci iamdudum fremit ceu tumet unda silens, trahit ex alto sic barbarus iras et nunc ausa regna fremit, quin et facili sibi mente receptum iam Phrixum dolet et Scythiae periisse timores, nunc quassat caput ac iuvenis spes ridet inanes, quid vesanus agat, quod vellera poscat ab angue. urit et antiquae memorem vox praescia sortis, cur simul aut Thessalicam Fortuna ratem; num debitus ista finis agat saevaeque petant iam vellera Parcae. interea quoniam belli pugnaeque propinquae cura prior, fingit placidis fera pectora dictis reddit et haec: 'cuperem haut tali advenisse meis, quo me gravis adsidet hostis. frater enim (sceptri sic omnibus una cupido excidium parat et castris me ingentibus urget. quare age cognatas primum defendite sedes, nec decus oblati dimiseris namque tum meritis nee sola dabo.' contra inscius astus 'ergo nec hic nostris derat labor arduus actis' excipit Aesonides 'et ceu nihil aequore passis additus iste dies? veniant super haec quoque fato bella meo. non hunc parva mihi caede dolorem quasque dedit luet qui ferat Aeaei sociis responsa tyranni. acribus ast illos curis mora saeva trahebat, ac simul ut medio viderunt Castora campo, crebrior incussit mentem pavor. 'o Iovis alma progenies, fare, an patriam spes ulla videndi, fare' omnes. 'nec ferus Aeetes, ut fama, nec aurea nobis terga negat; bello interea sed pressus auxilium petit; armatos dux protinus omnes adcelerare iubet; longo nam tuta recessu puppis et adposita fluvius defenditur urbe.' Haud mora: prosiliunt, quos nec Riphaea iuventus, quos nec Hiber aut tota sustineat. stetit explicito prius agmine pubes, expertique nec quisquam freta nec patrias iam respicit urbes, sed magis ad praesens itur decus. incita cristas aura quatit, variis floret via discolor qualis ab Oceano nitidum chorus aethera vestit, qualibus adsurgens nox aurea cingitur astris. illos Sole satus tacita maestissimus miratur temere adsumptos, nec talia mallet robora, quam medios hostem subiisse penates. interea laeto patitur et iuxta Aesoniden magno cratere lacessit nunc sibi monstrantem natos Iovis oraque iuxta Aeacidum, nunc ingentis Calydonos alumnos; audit et Alciden infando errore relictum defletosque duces terraeque marisque labores. ipse autem tantis concita furoribus arma expetit Aesonides et amicos ordine reges: 'quis procul ille virum, nodis subligat et stricto stat proximus armiger arcu, ceu pugnam paret et positas confundere mensas?' contra flammigeri proles Perseia Solis 'quem rogitas, Carmeius' ait; 'mos comminus arma semper habere viro, semper meminisse pharetrae. quid Latagum, quid si amnigenam mirere Choaspen? bellatoris equi potantem cerne cruores; nec tamen immissis hic segnior 'illum' ait Aesonides 'pariter refer, horrida signis cui chlamys et multa spirat coma flexilis aura.' respicit Aeetes 'dives Aron; croceos sic illius omnis odores iactat eques, cunctis sed ne Campesus hic spoliis in tigridis. incumbens Odrussa mero; vide lata comantem pectora et ingenti turbantem pocula barba.' hic et immodicum linguaque gravem, cui multa non superum, non praesentis reverentia belli. contra autem Aeetes 'non frustra magna superbo dicta volant' ait, 'et vocem paria arma secuntur, nec requies, quin Marte diem noctemque fatiget; atque ubi Riphaea stupuerunt flumina bruma, iam pavidi cum prole Getae, iam pervigil ilium Medus et oppositis exspectat Hiberia claustris. hos autem quae quemque manus, si memorem, prius umentem lux solverit umbram. cras acies atque illa ducum eras regna videbis dissona, saxiferae surgat quibus imber habenae, quae iaculo gens apta levi, quae venerit. ingentes animo iam prospice campos, atque hanc alipedi pulsantem corpora Euryalen, quibus exsultet Mavortia turmis et quantum elata valeat peltata securi, cara mihi et veras inter non ultima natas.' fatur et occiduo libat cratera parenti. quisque suis dent aciem, dent belligeros Ecce autem Geticis veniens Gradivus ab antris ingentemque trahens arctoa per aequora nubem aspicit Aeaea ambitumque senem promissaque vellera puppi Thessalicae. citus ad summi stellantia patris tecta ruit questuque Iovem testatur acerbo: 'quae studiis, rex magne, quies? iam mutua divi exitia in solos hominum molimur honores, teque ea cuncta iuvant, rabidam qui Pallada caelo non abigis neque femineis ius obicis ausis. non vellera sacra meis sperantem avertere lucis, quodque palam tutata viros: sic cetera pergat, si valet. insidiis quid nunc fallacibus ambit, nostra ut Phrixeo spolientur templa metallo? non opus auxilio Colchis nec foedere vestro: et Persen simul et Minyas deposcimus hostes. quin age - quid tantae coeunt in proelia gentes? quid tuus Aesonides? - imus nos, protinus imus in nemus auriferum et sumptis decernimus armis? vel tu sola polo tacitis inopina tenebris labere: quantus ibi deus experiere nec illas adstiteris impune trabes. an Martia templa intemeranda minus, tantum quod rudis et sola colimur si gentibus est amor et rerum cunctis tutela suarum, et tibi, magne est honor his etiam lucis. culmina, virgineas praeder si Cecropis iam coniunx, iam te gemitu lacrimisque tenebit nata querens. metuant ergo nec talia possint.' Non tulit haec animis, quin longa silentia Pallas rumperet inridens strepitumque minasque Gradivi. 'non tibi Aloidae, non Lapithae, sed Pallas' ait; 'neque ego aegide digna, nec vocer ulterius proles Iovis, excidat iste ni tibi corde tumor: lituos miser armaque faxo oderis et primis adimam tua nomina bellis. quin simili matrem demens gravitate secutus; digna quidem, monstrum superis quae tale crearit. quod tamen adgressae scelus aut quo crimine sontes, si iuvenem, qui iussa sui tam dira tyranni impavidus maria et nondum qui nota subibat, iuvimus an nullas ulla sequi, caeca sed cuncta impellere pugna debuimus? sic Thraces agunt, sic turbidus iste, siqua petit. cuperem haec etiam nunc nec socias armare manus. da vellera, rector, et medio nos cerne mari. quod sin ea Mavors abnegat ibimus indecores frustraque tot aequora vectae? faxo hic iterum alternis Mavors insurgere dictis. excipit hinc contra pater et sic voce coercet: 'quid vesane fremis? cum vos iam paenitet acti peccatumque satis, tunc ad mea iura venitis. quolibet quae coepistis, habent quoniam sua fata furores. te tamen hoc, coniunx, et te, mea nata, monebo: sit Persen pepulisse satis, nec vana retentet spes Minyas finemve ilium etenim talis rerum manet, accipite, victa retro nunc castra dabit bellumque remittet territus adventu ducis et virtute Pelasgi: mox ubi Thessalicis referent tunc aderit victorque domos et sceptra tenebit, done et Aeeten inopis post longa senectae exilia heu magnis quantumlibet nata iuvet Graiusque nepos in regna reponat. hic labor amborumque vadite et adversis, ut quis volet, inruat armis.' Dixerat. instaurat mensas pacemque reducit, et iam sidereo tunc adsuetus adest Phlegraeas reddere Musarum chorus et citharae pulsator fertque gravem Phrygius circum cratera minister. surgitur in somnos seque ad sua limina