Stemmata quid faciunt? quid prodest, Pontice, longo sanguine censeri, pictos ostendere vultus maiorum et stantis in curribus Aemilianos et Curios iam dimidios umerosque minorem Corvinum et Galbam auriculis nasoque carentem? quis fructus generis tabula iactare capaci Corvinum fumosos equitum cum dictatore magistros, si coram Lepidis male vivitur? effigies quo tot bellatorum, si luditur alea pernox ante Numantinos, si dormire incipis ortu Luciferi, quo signa duces et castra movebant? cur Allobrogicis et magna gaudeat ara natus in Herculeo Fabius lare, si cupidus, si vanus et Euganea quantumvis mollior agna, si tenerum attritus Catinensi pumice lumbum squalentis traducit avos, emptorque veneni frangenda miseram funestat imagine gentem? tota licet veteres exornent undique cerae atria, nobilitas sola est atque unica virtus. Paulus vel Cossus vel Drusus moribus esto, hos ante effigies maiorum pone tuorum, praecedant ipsas illi te consule virgas. prima mihi debes animi bona. sanctus haberi iustitiaeque tenax factis dictisque mereris? agnosco procerem: salve Gaetulice, seu tu Silanus, quocumque alio de sanguine rarus civis et egregius patriae contingis ovanti, exclamare libet, populus quod clamat Osiri invento. quis enim generosum dixerit hunc qui indignus genere et praeclaro nomine tantum insignis? nanum cuiusdam Atlanta vocamus, Aethiopem Cycnum, pravam extortamque puellam Europen; canibus pigris scabieque vetusta levibus et siccae lambentibus ora lucernae nomen erit pardus tigris leo, si quid adhuc est quod fremat in terris violentius; ergo cavebis et metues ne tu sic His ego quem monui? tecum est mihi sermo, Rubelli Blande, tumes alto Drusorum stemmate, tamquam feceris ipse aliquid propter quod nobilis esses, ut te conciperet quae sanguine fulget Iuli, non quae ventoso conducta sub aggere texit, vos humiles, inquis, ‘volgi pars ultima nostri, quorum nemo queat patriam monstrare parentis; ast ego Cecropides.’ vivas et originis huius gaudia longa feras, tamen ima plebe Quiritem facundum invenies: solet hic defendere causas nobilis indocti; veniet de plebe togata qui iuris nodos et legum aenigmata solvat; hinc custodes aquilas, armis industrius. at tu nil nisi Cecropides, truncoque simillimus Hermae: nullo quippe alio vineis discrimine quam quod illi marmoreum caput est, tua vivit imago. Dic mihi, Teucrorum proles: animalia muta quis generosa putet nisi fortia? nempe volucrem sic laudamus equum, facili cui plurima palma fervet et exultat rauco victoria circo; nobilis hic, quocumque venit de gramine, cuius clara fuga ante alios et primus in aequore pulvis, sed venale pecus Coryphaei posteritas et Hirpini, si rara iugo victoria sedit; nil ibi maiorum respectus, gratia nulla umbrarum; dominos pretiis mutare iubentur exiguis, trito ducunt epiraedia collo segnipedes dignique molam versare nepotes, ergo ut miremur te, non tua, privum aliquid da, quod possim titulis incidere praeter honores quos illis damus ac dedimus, quibus omnia debes. Haec satis ad iuvenem quem nobis fama superbum tradit et inflatum plenumque Nerone propinquo; rarus enim ferme sensus communis in illa fortuna, sed te censeri laude tuorum, Pontice, noluerim sic ut nihil ipse futurae laudis agas. miserum est aliorum incumbere famae, ne conlapsa ruant subductis tecta columnis, stratus humi palmes viduas desiderat ulmos. esto bonus miles, tutor bonus, arbiter idem integer; ambiguae si quando citabere testis incertaeque rei, Phalaris licet imperet ut sis falsus et admoto dictet periuria tauro, summum crede nefas animam praeferre pudori, et propter vitam vivendi perdere causas, dignus morte perit, cenet licet ostrea centum Gaurana et Cosmi toto mergatur aeno. Expectata diu tandem provincia cum te rectorem accipiet pone et avaritiae, miserere inopum sociorum: ossa vides rerum respice quid moneant leges, quid curia mandet, praemia quanta bonos maneant, quam fulmine iusto et Capito et Numitor ruerint damnante senatu, piratae Cilicum, sed quid damnatio confert? praeconem, Chaerippe, tuis circumspice pannis, cum Pansa eripiat quidquid tibi Natta reliquit iamque tace; furor est post omnia perdere naulum. Non idem gemitus olim neque vulnus erat par damnorum sociis florentibus et modo victis, plena domus tunc omnis, et ingens stabat acervus nummorum, Spartana chlamys, conchylia Coa, et cum Parrhasii tabulis signisque Myronis Phidiacum vivebat ebur, nec non Polycliti multus ubique labor, rarae sine Mentore mensae, inde Dolabella atque hinc Antonius, inde sacrilegus Verres referebant navibus altis occulta spolia et plures de pace triumphos, nunc sociis iuga pauca boum, grex parvus equarum, et pater armenti capto eripietur agello, ipsi deinde Lares, si quod spectabile signum, si quis in aedicula deus unicus; haec etenim sunt pro summis, iam forsitan inbellis Rhodios unctamque Corinthon; despicias merito: quid resinata iuventus cruraque totius facient tibi levia gentis? horrida vitanda est Hispania, Gallicus axis Illyricumque latus; parce et messoribus illis qui saturant urbem circo scaenaeque vacantem; quanta autem inde feres tam dirae praemia culpae, cum tenuis nuper Marius discinxerit Afros? curandum in primis ne magna iniuria fiat fortibus et miseris, tollas licet omne quod usquam est auri atque argenti: scutum gladiumque relinques, et iaculum et galeam spoliatis arma supersunt. Quod modo proposui, non est sententia: verum est, credite me vobis folium recitare Sibyllae, si tibi sancta cohors comitum, si nemo tribunal vendit acersecomes, si nullum in coniuge crimen nec per conventus et cuncta per oppida curvis unguibus ire parat nummos raptura Celaeno, tum licet a Pico numeres genus, altaque si te nomina delectant, omnem Titanida pugnam inter maiores ipsumque Promethea ponas,. de quocumque voles proavum tibi sumito libro. quod si praecipitem rapit ambitio atque libido, si frangis virgas sociorum in sanguine, si te delectant hebetes lasso lictore secures, incipit ipsorum contra te stare parentum nobilitas claramque facem praeferre pudendis. omne animi vitium tanto conspectus in se crimen habet, quanto maior qui peccat habetur, quo mihi te solitum falsas signare tabellas in templis quae fecit avus statuamque parentis ante triumphalem? quo, si nocturnus adulter tempora Santonico velas adoperta cucullo? Praeter maiorum cineres atque ossa volucri carpento rapitur pinguis Lateranus, et ipse. ipse rotam adstringit sufflamine mulio nocte quidem, sed Luna videt, sed sidera testes intendunt oculos, finitum tempus honoris cum fuerit, clara Lateranus luce flagellum sumet et occursum numquam trepidabit amici iam senis ac virga prior annuet, atque maniplos solvet et infundet iumentis hordea lassis. interea, dum lanatas robumque iuvencum more Numae caedit, Iovis ante altaria iurat solam Eponam et facies olida ad praesepia pictas. sed cum pervigiles placet instaurare popinas, obvius adsiduo Syrophoenix unctus amomo currit, Idymaeae Syrophoenix incola portae, hospitis adfectu dominum regemque salutat, et cum venali Cyane succincta lagona. Defensor culpae dicet mihi ‘fecimus et nos haec iuvenes.’ esto, desisti nempe nec ultra fovisti errorem, breve sit quod turpiter audes; quaedam cum prima resecentur crimina barba, indulge veniam pueris: Lateranus ad illos thermarum calices inscriptaque lintea vadit maturus bello Armeniae Syriaeque tuendis amnibus et Rheno atque Histro; praestare Neronem securum valet haec aetas, mitte Ostia, Caesar, mitte, sed in magna legatum quaere popina; invenies aliquo cum percussore iacentem, permixtum nautis et furibus ac fugitivis, inter carnifices et fabros sandapilarum et resupinati cessantia tympana galli, aequa ibi libertas, communia pocula, lectus non alius cuiquam, nec mensa remotior ulli. quid facias talem sortitus, Pontice, servum? nempe in Lucanos aut Tusca ergastula mittas. at vos, Troiugenae, vobis ignoscitis, et quae turpia cerdoni, Volesos Brutumque decebunt. Quid si numquam adeo foedis adeoque pudendis utimur exemplis, ut non peiora supersint? consumptis opibus vocem, Damasippe, locasti sipario, clamosum ageres ut Phasma Catulli. Laureolum velox etiam bene Lentulus egit, iudice me dignus vera cruce, nec tamen ipsi ignoscas populo; populi frons durior huius qui sedet et spectat triscurria patriciorum planipedes audit Fabios, ridere potest qui Mamercorum alapas. quanti sua funera vendant quid refert? vendunt nullo cogente Nerone, nec dubitant celsi praetoris vendere ludis, finge tamen gladios inde atque hinc pulpita poni quid satius? mortem sic quisquam exhorruit, ut sit zelotypus Thymeles, stupidi collega Corinthi? res haut mira tamen citharoedo principe mimus nobilis, haec ultra quid erit nisi ludus? et illic dedecus urbis habes, nec murmillonis in armis nec clipeo Gracchum pugnantem aut falce supina; damnat enim tales habitus, sed damnat et, odit; nec galea faciem abscondit; movet ecce tridentem. postquam vibrata pendentia retia dextra nequiquam effudit, nudum ad spectacula voltum erigit et tota fugit agnoscendus harena. credamus tunicae, de faucibus aurea cum se porrigat.et longo iactetur spira galero. ergo ignominiam graviorem pertulit omni vulnere cum Graccho iussus pugnare secutor. Libera si dentur populo suffragia, quis tam perditus ut dubitet Senecam praeferre Neroni? cuius supplicio non debuit una parari simia nec serpens unus nec culleus unus. par Agamemnonidae crimen, sed causa facit rem dissimilem: quippe ille deis auctoribus ultor patris erat caesi media inter pocula, sed nec Electrae iugulo se polluit aut Spartam sanguine coniugii, nullis aconita propinquis miscuit, in scaena numquam cantavit Orestes, Troica non scripsit, quid enim Verginius armis debuit ulcisci magis aut cum Vindice Galba, quod haec opera atque hae sunt generosi principis artes, gaudentis foedo peregrina ad pulpita cantu prostitui Graiaeque apium meruisse coronae, maiorum effigies habeant insignia vocis, ante pedes Domiti longum tu pone Thyestae syrma vel Antigones vel personam Melanippes, et de marmoreo citharam suspende colosso. Quid, Catilina, tuis natalibus atque Cethegi inveniet quisquam sublimius? arma tamen vos nocturna et flammas domibus templisque paratis, ut bracatorum pueri Senonumque minores, ausi quod liceat tunica punire molesta. sed vigilat consul vexillaque vestra coercet; hic novus Arpinas, ignobilis et modo Romae municipalis eques, galeatum ponit ubique praesidium attonitis et in omni monte laborat, tantum igitur muros intra toga contulit illi nominis ac tituli, quantum sibi Leucade, quantum Thessaliae campis Octavius abstulit udo caedibus adsiduis gladio; sed Roma parentem, Roma patrem patriae Ciceronem libera dixit. Arpinas alius Volscorum in monte solebat poscere mercedes alieno lassus aratro, nodosam post haec frangebat vertice vitem, si lentus pigra muniret castra dolabra; hic tamen et Cimbros et summa pericula rerum excipit et solus trepidantem protegit urbem. atque ideo, postquam ad Cimbros stragemque volabant qui numquam attigerant maiora cadavera corvi, nobilis ornatur lauro collega secunda. Plebeiae Deciorum animae, plebeia fuerunt nomina; pro totis legionibus hi tamen et pro omnibus auxiliis atque omni pube Latina sufficiunt dis infernis Terraeque parenti; pluris enim Decii quam quae servantur ab illis. Ancilla natus trabeam et diadema Quirini et fasces meruit, regum ultimus ille bonorum. prodita laxabant portarum claustra tyrannis exulibus iuvenes ipsius consulis et quos magnum aliquid dubia pro libertate deceret, quod miraretur cum Coclite Mucius et quae imperii fines Tiberinum virgo natavit: occulta ad patres produxit crimina servus matronis lugendus, at illos verbera iustis adficiunt poenis et legum prima securis. Malo pater tibi sit Thersites, dummodo tu sis Aeacidae similis Vulcaniaque arma capessas, quam te Thersitae similem producat Achilles, et tamen, ut longe repetas longeque revolvas nomen, ab infami gentem deducis asylo: maiorum primus, quisquis fuit ille, tuorum aut pastor fuit aut illud quod dicere nolo.